نمایی از روستای  تاریخی میمند شهربابک

 شهرستان شهربابک واقع در شمال استان كرمان داراي جاذبه‌هاي گردشگري و تاريخي فراواني است كه با آغاز فصل بهار به ويژه در ايام تعطيلات نوروز گردشگران و مسافران زيادي را به سوي خود فرا مي‌خواند. اين شهرستان با ‪ ۱۰۲‬هزار نفر جمعيت و مساحتي حدود‪ ۱۳‬هزار و ‪ ۵۲۴‬كيلومتر در فاصله ‪ ۲۴۰‬كيلومتري شمال كرمان واقع است. اين شهرستان به لحاظ شرايط خاص ترانزيتي بر سر چهار راه بندرعباس، سيرجان، يزد و تهران قرار گرفته است.و همچنین از طریق جاده هرات کوتاه ترین راه ارتباطی استان کرمان با استانهای فارس و اصفهان می باشد .  مسافران نوروزي براي سفر به جنوب مي‌توانند از شهربابك نيز ديدن نمايند و با جاذبه‌هاي گردشگري و تاريخي آن بيشتر آشنا شوند.

 روستاي صخره‌اي ميمند يكي از جاذبه‌هاي زيباي گردشگري در اين شهرستان به شمار مي‌رود. ميمند در فاصله ‪ ۳۶‬كيلومتري شرق شهربابك قرار دارد و به مسافران نوروزي توصيه مي‌شود از اين اثر تاريخي ديدن نمايند. روستاي "دست كنده" ميمند داراي ‪ ۴۰۰‬خانه دست كنده از دل كوه است. اين روستا اقامتگاه زمستاني مردم كوچ‌نشين ميمند است. برخي تاريخ ميمند را به ‪ ۱۲‬هزار سال قبل مي‌دانند و تعدادي ساخت اين روستاي دست كنده را به ‪ ۱۵۰۰‬سال قبل از ميلاد مسيح مي‌دانند. اين بنا تاريخي از سال ‪ ۱۳۸۰‬در حال مرمت و بازسازي است. موزه مردم شناسي ميمند در يكي از واحدهاي مسكوني اين روستاي تاريخي بنا شده است كه عكس‌هايي از ميمند به صورت نمايشگاه و وسايلي از دوران گذشته نظير وسايل و ادوات كشاورزي، كوزه و خمرهاي گلي ساده و لعاب دار ظروف و قاشق‌هاي چوبي، وسايل ودستگاههاي كار بافندگي، ريسندگي و حلاجي، انواع مشك‌ها خرمن كوب، آسياب دستي و وسايلي ديگر از دوران‌هاي گذشته كه نحوه زندگي ساكنان ميمند در اين موزه به نمايش گذاشته است. مسجد دست كنده ميمند از نمونه نادر مساجد ايران است كه در دل كوه كنده شده است. ديدن حسينيه كه كمي بالاتر از مسجد و در راسته اصلي روستا واقع شده است خالي از لطف نيست. اين حسينيه، محل عزاداري مردم مسلمان ميمند در مناسبتهاي مختلف بوده است. بهترين زمان بازديد از روستاي صخره‌اي ميمند، دو فصل بهار وتابستان است. يكي از خانه‌هاي ميمند هم‌اكنون به شكل رستوراني سنتي با غذاهايي سنتي ميمند پذيراي بازديدكنندگان است. همچنين از تعدادي از اين خانه‌هاي سنگي به عنوان مهمانسرا استفاده مي‌شود. صنايع دستي ميمند، نمد مالي، سفتو بافي (سبد بافي)، ريسندگي و نساجي، نجاري و آهنگري است. سوغات ميمند نيز كشك، قرقروت، اسپار و دوغ است.

 "غار ايوب" يكي ديگر از جاذبه‌هاي گردشگري شهرستان شهربابك است كه در فاصله ‪ ۸۰‬كيلومتري بخش "دهج" شهربابك واقع است. ايوب نام كوهي است با ارتفاع ‪ ۳۳۰۸‬متر كه جزو رشته كوههاي مركزي ايران است. ساختار سنگي اين كوه از نوع "داسيت" - "اندزيت" مربوط به عهد "پليو"- "پليستوسن" ازدوره‌هاي زمين شناسي است. غار ايوب به دليل وجود ردپاي منتسب به حضرت ايوب (ع) محل زيارت بسياري از مردم است. دهانه غار در نيمه‌هاي كوه در ارتفاعي بالا قرار دارد. در گوشه‌اي از ديوار شرقي و از سقف شريان باريكي از آب سالهاست كه دست- نوازش بر سينه سخت سنگ مي‌سايد و از آن صخره‌اي لعل با ظرافتي بي‌نظير به وجود آمده است. اين آب در حوضچه‌اي درپاي ديوار جمع مي‌گردد كه نوشيدن آب موجب رفع تشنگي و خستگي زائران است. بهار و تابستان بهترين زمان بازديد از غار ايوب است. اين مكان تفريحي زيارتي در هر ماه پذيراي شش هزار نفر زائر است.

عمارت موسي خاني يكي ديگر از جاذبه‌هاي گردشگري وديدني شهربابك است. اين بنا از جمله بناهاي دوران قاجار است كه توسط موسي خان پسر شيخ اله ساخته شده است. اين عمارت در شهر شهربابك واقع شده است. بناي عمارت موسي خاني با معماري بي‌نظير و تزئينات منحصر به فرد به صورت تزئينات سيم و سكه از بخش‌هاي مختلف نماي ساختمان اجرا شده است. به مهمترين تزئينات سكه جبري اجرا شده در اين بنا مي‌توان به نقوش حيواني (كبوتر)، نقوش گياهي (سرو، گل و بوته) و نقوش هندسي (شمشه و قاب- بندي) اشاره كرد. اين عمارت از جمله ابنيه اعياني و حاكم‌نشين شهربابك است و از دو بخش اندروني و بيروني تشكيل و به صورت حياط مركزي است. ورود به اندروني بنا از جبهه جنوبي امكان پذير است به اين نحو كه در پشت سر در هشتي واقع شده كه با ‪ ۹۰‬درجه زاويه و عبور از دالاني طولاني به حياط خانه راه مي‌يابيم. در وسط حياط اين بنا حوضي قرار دارد كه به زيبايي آن مي‌افزايد.

مسجد و حسينيه شهر کهنه در يکي از کوچه هاي قديمي شهربابک قرار دارد و با توجه به شواهد و قراين اين بنا را مي توان از ابنيه دوره صفويه محسوب کرد. صحن اين مسجد داراي پلان چهارگوش مي باشد که در بخش مياني هر يک از اضلاع آن يک صفه بزرگ در وسط، دو صفه کوچک در طرفين قرار دارد. پوشش سقف تمامي قسمتها به صورت گنبدي و با آجر ساخته شده است. تزئينات بکار رفته در بنا را مي توان به دو گروه آجرکاري و گچ بري تقسيم کرد. آجرکاري تنها در قسمت شرقي بام و تزئينات مقرنس گچي در بخش سر در ورودي و محراب وجود دارد.

حمام حاجي آخوند واقع در بخش "دهج" شهربابك
سال ساخت حمام ابوالمعالي معروف به حاجي اخوند به سال ‪ ۱۰۶۲‬شمسي مي‌رسد. زيربناي حمام به ‪ ۴۷۵‬متر مربع مي‌رسد كه داراي دو صحن مجزا مردانه و زنانه است. حمام حاجي آخوند داراي يك رختكن و يك حوض آب مي‌باشد كه داراي هشت ضلع است و هر كدام از ضلع‌ها به شكل منظمي قرار دارند. حمام داراي سه خزانه آب سرد در گرم ميباشد و آب آن از قنات اصلي دهج تامين مي‌شود. به مرور زمان يكي از صحن‌ها تخريب شده واز صحن ديگر هنوز هم براي استحمام استفاده مي‌شود در صحن حمام لوله‌هايي نصب شده كه با افروختن آتش زير لوله‌ها به گرم كردن حمام مي‌پرداختند. شكل ظاهري حمام شباهت بسيار به حمام گنجعلي خان كرمان دارد.

منطقه "جوزم" نيز از ديگر مناطق گردشگري شهرستان شهربابك است. جوزم در فاصله ‪ ۴۵‬كيلومتري شهربابك قرار دارد و اكنون يكي از خوش آب و هواترين مناطق اين شهرستان به شمار مي‌رود. جوزم داراي رودخانه‌اي دائمي است كه بر زيبايي‌هاي منطقه مي‌افزايد. اين منطقه به دليل واقع شدن در مسير ترانزيتي تهران -بندرعباس از محورهاي اصلي تردد وسايل نقليه است. جوزم علاوه بر جاذبه‌هاي طبيعي و گردشگري خاص خود بناهاي تاريخي از جمله حمام قديمي، منزل خان، بناي شترگاه و قبرستان قديمي دارد.

روستاي "ريسه و پاقلعه " نيز از ديگر جاذبه‌هاي گردشگري شهربابك است كه در روزگاران گذشته به دليل شرايط خاص آب وهوايي مورد توجه بزرگان اين منطقه بوده است. اين روستا داراي آب و هوايي بسيار خنك و دلپذير است. از مناطق ديدني ريسه مي‌توان به قلعه قديمي اين روستا اشاره كرد.

قلعه مرج " یکی از آثار برجسته تاریخی شهرستان شهربابک می باشد که قدمت آن ( طبق بررسی های دکتر دیتریش هوف آلمانی ) به زمان انسانهای نخستین بر می گردد.

این قلعه در ادوار مختلف مرکز حکومت منطقه به حساب می آمده است ، و در قرون گذشته مرکز خوانین بوده و به همین علت روستاهای اطراف آن را پاقلعه نامیده اند.

لذا تمام روستاهای اطراف قلعه در محدوده منطقه پاقلعه قرار دارند و روستایی به نام پاقلعه وجود خارجی ندارد و لازم به ذکر است که روستایی که در حال حاضر ( به غلط ) بدین نام خوانده می شود در واقع همان روستای " افکوس " است .

و اما دلیل اینکه این قلعه به نام قلعه مرج نامگذاری شده فقط بعد مسافت است زیرا روستای مرج با حدود ۳۰۰ متر فاصله از قلعه نزدیکترین روستا به قلعه می باشد .

منطقه پاقلعه شامل روستاهای : کهنوج ، کوشه ( کیشه ) ، باب حیه ، افکوس ، مرج ، پیش اوستا ، سرخان و ریسه می شود .

دهستان خبر: یکی از مناطق خوش آب و هوای شهرستان شهربابک می باشد . این دهستان در فاصله ۷۰ کیلومتری شهرستان شهربابک قراردارد و از چندین آبادی بهم پیوسته تشکیل شده است . باغهای گردو و بادام این منطقه شهرت خاصی دارد و جلوه ای خاص به آن داده است مردم این دهستان مردمانی زحمت کش و نجیب می باشند . این دهستان علاوه بر داشتن باغات گردو و بادام از محصولات لبنی خوبی نیز برخوردار بوده که  می توان از کشک ٬ ماست ٬ پنیر و روغن گوسفند بعنوان محصولات لبنی این منطقه نام برد . این دهستان همچون دیگر مناطق شهربابک از سابقه  و قدمت تاریخی طولانی  برخوردار می باشد بطوریکه سنگ نبشته های قبرستان قدیمی قدمت آنرا به هزاران سال قبل می برد و همچنین در برخی از مناطق کوهستانی خبر تصاویر حیوانات و انسان در حال شکار برروی سنگها دیده می شود . راه ارتباطی این دهستان از جاده اصلی شهربابک - انار جدا  و اخیراً به همت اداره راه و ترابری شهربابک جاده آن آسفالت شده است .

كوه دوعاج، آتشکده آذربغ در کهتو کرها بقعه پيرا در پیرجل ، حمام قديمي، برج‌هاي سه گانه قنات نوج، برج خشتي استبرق، قلعه مهرآباد، سه خانه قديمي ابراهيمي، سالاري ميمندي و مسجد قطب آباد از آثار تاريخي شهرستان شهربابك به شمار مي‌روند. ستاد تسهيلات نوروزي شهربابك از اسفندماه سال جاري براي استقبال مسافران نوروزي در اين شهرستان فعاليت خود را آغاز كرده است.