كشا ورزي و دامپــروري در گذشته

در گذشته بيشتر فعاليتهاي اقتصادي مردم شهربابك در بخش كشاورزي و دامپروري بوده است . شهربابك از لحاظ كشاورزي اززمانهاي قديم منطقه اي پر رونق بوده است ٬ مهمترين محصول كشاورزي آن گندم جو و پنبه بوده كه به منظور مصرف روزانه مردم توليد مي شده  علاوه بر غلات پسته ٬ بادام وانگور شهربابك شهرت داشته . حمدالله مستوفي در قرن هشتم از محصولات شهربابك غله ٬پنبه و خرما را نام برده است و در كتاب كرمان در قلمرو تحقيقات ايراني از محصولات شهربابك غلــه ٬ حبوبات٬بادام ٬ ميوه ٬قارچ٬كشك ٬ روغن نام برده شده است و در جغرافياي كرمان آمده است محصول شهربابك بيشتر نخود ٬ بادام ٬پسته ٬عدس٬گندم و جو است نخود و عدس آن را بيشتر به يزد و كرمان مي برند پسته و بادامش حمل به بندر عباس و از آنجا به هندوستان برده مي شود پنبه آن زياداز مردم خودش نيست گندم و جو آن به قدر مردم سكنه آنجا نمي شود بيشتر از بلوك سيرجان و رفسنجان مي آورند حبوبش سالي تخميناْ چهار كرور و صد هزار من مي شود . كشك و روغن و پنير اين بلوك بسيار ممتاز است به يزد و رفسنجان و سيرجان مي برند .خربزه اينجا به غـــايت شيريني و لطا فت است انگورش نيز نيكو است . پياز و سيب زميني و چقندر به قدر كفاف مردم خو د دارد و در كوهستان آن قارچ زياد به عمل مي آيد مردمش بيشتر گوسفند دار و فلاح ميباشند. در سال 1230 (هجري قمري) ستوان پاتينجر در سفر نامه خود از انواع درختان ميوه در مركز شهربابك و از باغهاي گل سرخ در جنوب اين شهر نام مي برد و مي نويسد محصولات شهربابك ميتواند ميوه تمام ايران را تا مين نمايد

كشاورزي و دامپروري در شهربابك د رحال حاضر

در حال حاضر كشاورزي در شهربابك به علت خشكسالي و تخريب و خشك شدن قنات ها بر اثر عوامل طبيعي مثل سيل و عوامل انسا ني وعدم باز سازي دوباره آنها و  همچنين نبودن يك برنامه مدون و جامع جهت حمايت از بخش كشاورزي٬ نبودن عزم و اراده دولتي جهت مكانيزه كردن بخش سنتي كشاورزي و تغيير كاربري زمينهاي مرغوب كشاورزي به ساختماني  و تغييرات آب و هوايي ٬ كشاورزي رونق گذشته خود را از دست داده ولي با تمام مشكلات فوق هنوز كشاورزي در شهربابك زنده است و حرفهايي براي گفتن دارد . امروز شهربابك يكي از قطب هاي توليد پسته در استان كرمان مي باشد . پسته كاري از قدمت زيادي در شهربابك برخوردار است بطوري كه در سال 1253 هجري قمري محصول پسته نواحي سيرجان و شهربابك در ايالت كرمان داراي اهميت بوده و در سا ير نواحي از جمله رفسنجان كاشت درختان پسته رايج و يا در خور توجه نبوده است (كتاب شناخت تاريخي پسته ايران ص 198) در اين سال محصول پسته سيرجان 46 تن ثبت شده و محصول پسته شهربابك 104 تن برآورد شده است و ميزان محصول بادام نيز در اين نواحي 2 برابر محصول پسته بوده است .

از محصولات ديگر شهربابك مي توان به بادام  اشاره كرد از آنجا كاشت اين محصول بيشتردر مناطق كوهستاني رواج دارد توليد اين محصول رابطه مستقيم با بارندگي سالانه دارد و لي هنوز باغات بادام در مناطق كوهستاني حرف اول را مي زنند و اين محصول توسط روستائيان جمع آوري و به شهربابك منتقل و از آنجا به بازارهاي داخلي مثل يزد- اصفهان و ساير نقاط حمل مي شود . تشكيل شركت تعاوني توليد كنندگان بادام شهربابك مي تواند اولين گام جهت افزايش توليد و صادرات اين محصول به خارج از كشور باشد . مغز بادام بعلت خواص درماني متعدد٬ دير فاسد شدن در مقايسه با مغز پسته و استفاده در تنقلات و شيرينيجات   از بازار خوبي برخوردار مي باشد . اين محصول علاوه بر مناطق كوهستاني در مركز شهر (قطب آباد – لاله زار و حسين آبادو مناطق ديگر ) نيز به فرآواني كشت مي شده ولي متاسفانه  تمامي باغات بادام تبديل به بخش هاي مسكوني شده و يا خواهد شد . از ديگر مناطق كه كاشت درختان بادام در آنجا رواج دارد دشت بن يكه شهربابك است در اين منطقه بيش از 25 حلقه چاه كشاورزي وجود دارد و محصول اصلي تمام آنها بادام مي باشد . مبارزه با آفات و توزيع درختان دير گل از جمله اقدامات ارزنده بخش كشاورزي شهربابك در رابطه به محصول بادام بوده است .

گردو يكي از محصولات ديگر شهربابك مي باشد  در جايگاه مهمي قرار دارد . اين محصول در مناطق كوهستاني شهربابك به وفور يافت مي شود در ختان گردو يي كه در اين مناطق وجود دارد داري تنه قطوري مي باشندكه حكايت از قدمت تاريخي آنها دارد بطوريكه قطر تنه اين درختان به 2 الي 3 متر مي رسد و قتي از كهن سال ترين مردان روستا در مورد كاشت اين درختان سؤال مي كنيد مي گويند از زماني كه ما كودك بوديم اين درختان به همين شكل بوده اند . اين محصول نيز به بازارهاي داخلي عر ضه مي شود .

از محصولات ديگر شهربابك مي توان به انگور – بادام كوهي – پسته كوهي (بنه) زعفران – انواع درختان ميوه – گندم – جو –ذرت – توت – سنجد – بــــه و انجير- اشاره كرد . توليد اين محصولات به اندازه نياز كشاورزان مي باشد و اگر توليد بشتر از مازاد مصرف كشاورزان هم وجود داشته باشد بعلت عدم برنامه ريزي و مشكلاتي كه بيان شد روي دست كشاورزان مي ماند و به بازار عرضه نمي شود.

از منطق حاصل خيز و مساعد براي كشاورزي در شهربابك منطقه رباط ٬ دشت خبر – دشت بن يكه و دشت خاتون آباد ميباشد . دشت رباط و خبرو خاتون آباد  تماماْ به كاشت پسته اختصاص داده شده و دشت بن يكه نيز بعلت شيريني آب و زمين به محصولاتي همچون جو٬ گندم ٬ذرت و انواع درختان ميوه اختصاص دارد .

اقداماتي كه مي تواند باعث رونق بخش كشاوزي در شهرستان شهربابك شود.

1-     ايجاد صنايع تبديلي و بسته بندي مانند انواع كارخانجات توليد آبميوه ٬كمپوت سازي ٬ بسته بندي حبوبات  ٬ كارخانه رب و غيره

2-     آموزش كشاورزان  و تبديل كشاورزي سنتي به مكانيزه و تقويت تعاونيهاي كشاورزي جهت توليد انبوه محصولات مورد نياز بازار

3-     استفاده بهينه از آب و خاك و توليد محصولات گلخانه اي

4-   ترويج مجدد كاشت انواع گل هاي زينتي با توجه به آب و خاك مناسب منطقه جهت صــا درات و همچنين احياء مزارع گل سرخ و راه اندازي كارخانجات گلاب گيري و عرقيجات