تاريخ خستگي خود را با خميازه بزرگترين غار آذرين ايران به شيوه‌اي زيبا به نمايش گذاشته است. خميازه‌اي كه نشانگر گذشته پرنشيب و فراز روزگاران كهن، مردمان ديار شهربابک است. در همسايگي شهر دهج از توابع شهرستان شهربابک "غار ايوب" خسته از گذر زمان در دل كوه چنان خستگي از تن مي‌زدايد كه بزرگترين دهانه را با ‪ ۵۰‬متر طول و ‪ ۴۰‬متر ارتفاع به نمايش گذارده است. "ايوب" كوهي است در جنوب شرقي شهر"دهج" از توابع شهرستان شهربابک كه در شمار رشته كوههاي مركزي ايران قرار دارد. خنكاي هوا، منظره‌هايي دل‌انگيز و طبيعتي بكر، دل انسان را به سوي خالق يكتا سوق مي‌دهد و آن زمان كه سر را به نشانه شكر خداوندگار به آسمان بلند مي‌كني، شگفتي غار ايوب در دل كوهي به ارتفاع سه هزار و ‪ ۳۰۸‬متر بيشتر از پيش آدمي را به شگرف وامي‌دارد. اينجا است كه زيباييهاي درون غار به وسوسه آدمي كمر مي‌بندد و انسان دوشادوش طبع كنجكاو و جستجوگر، خودش را در آستانه صعود به كوه ايوب مي‌بيند. در پايين كوه كه نقطه آغازين صعود به غار است سنگ بسيار بزرگي خودنمايي مي‌كند كه به سنگ بارانداز معروف است. نقل است كه مسافران بار خود را به كنار اين سنگ گذارده و براي صعود به غار خستگي مي‌ستاندند. به نيمه‌هاي راه كه مي‌رسي دهانه بزرگ غار بيش از پيش خود را به معرض نمايش مي‌گذارد، با وجود خستگي تلاش براي رسيدن به غار بيشتر مي‌شود و سرانجام در كمال حيرت خود را بر فراز كوه مي‌يابي و اينبار قدرت نقاش چيره دست آفرينش را از ارتفاعات به نظاره مي‌نشيني. نسيم خنک كه دست نوازش برصورتت مي‌كشد، به نوعي آدمي را به تماشاي جلوه‌گاه هنر سرانگشتان يار فرا مي‌خواند و اينجا ناگهان خود را در درون غاري بس زيبا مي‌يابي. در گوشه‌اي از ديواره شرقي و از سقف شريان باريكي از آب سالهاي سال است كه دست نوازشش را بر سينه سخت سنگ ساييده و از آن صخره‌اي لعل با ظرافتي بي‌نظير به نمايش گذارده است. در پاي ديوار حوضچه‌اي كوچک قرار گرفته است كه تنها آب خنك و گواراي آن كه طنين صداي چكه‌هايش در سكوت محض غار نت "زندگي" را سرمي‌دهد مي‌تواند موجبات تجديد قواي مسافران خسته را فراهم آورد. كمي بالاتر و در سمت حوضچه جايگاهي هموار و صاف قرار دارد كه در مركز آن چاله‌اي هاونگ گونه كه به "هاونگ آرزو" مشهور است دير سالي است نجواي آمال خسته‌دلان را مي‌شنود. در جنوب غربي غار ايوب در دل ديواره نازكي از صخره، سوراخي دايره مانند با قطر اندكي وجود دارد كه به سوراخ "حلال و حرام" معروف است. و اينجا براي مسافران خسته در بين دو مكان فوق جايگاهي براي رفع خستگي است كه به "منزلگاه" معروف است. كمي بالاتر از آن جايي وجود دارد كه "بچه مهتابي" مي‌نامندش، مردمان ديار شهربابک معتقدند شبهاي جمعه تعدادي كودك كه به بچه مهتابي معروفند در اين مكان قرآن تلاوت مي‌كنند. كمي آنطرفتر از جايگاه بچه مهتابي‌ها جايي گود وجود دارد كه شبيه به ردپاي انساني با فيزيك بدني قوي است. مردم اين محل را به عنوان "گذرگاه حضرت يعقوب(ع)" مي‌دانند كه سالانه بيش از شش هزار زائر را به خود فرا مي‌خواند. شهرستان شهربابک با جاي دادن تاريخي كهن در خود داراي آثار تاريخي‌اي همچون روستاي صخره‌اي ميمند، غار ايوب، عمارت موسي‌خاني، خانه ميمندي و سالاري، قلعه مهرآباد، آتشكده آذربغ، مسجد و حسينيه شهر كهنه، حمام صخره‌اي كرم، درياچه نمك و دشت زيباي سيليس، يكي از شهرستان‌هاي تاريخي استان كرمان به شمار مي‌رود.

عمارت موسی خانی یكی از جاذبه های زیبای گردشگری شهرستان شهربابك از توابع استان كرمان، از نظر موقعیت مكانی در خیابان شریعتی و در محله سفلای این شهر قرار دارد.

از مكان تاریخی در گذشته به عنوان ساختمان فرمانداری استفاده می شد اما هم اینك ساختمان میراث فرهنگی و موزه مردمشناسی است. این بنا از جمله ابنیه مسكونی اعیانی و حاكم نشین شهربابك بوده كه از دو بخش اندرونی و بیرونی تشكیل شده و به صورت حیاط مركزی می باشد. ورود به اندرونی بنا از جبهه جنوبی امكانپذیر است بدین نحو كه در پشت سر در هشتی واقع شده كه با ۹۰درجه زاویه و گذشتن از دالانی طولانی به حیاط خانه راه می یابیم.

در ضلع شمالی حیاط مركزی، ایوان در محور باریكه ها وسه دریها در طرفین آن به صورت قرینه واقع شده اند. در ضلع جنوبی بنا، با توجه به موقعیت زمین صرفا طاق نمایی ایجاد شده است. در ضلع شرقی و غربی نیز، پنج دری و در طرفین آن راهروها و سه دری به صورت قرینه قرار دارند. در بخش میانی حیاط مركزی فضای اندرونی حوض بزرگ مستطیل شكلی وجود دارد كه پیرامون آن را باغچه ها در برگرفته اند. در منتهی الیه ضلع غربی بنا و در پشت پنج دری ایوان، فضای بیرونی قرار دارد. این بخش از بنا نیز فضای مستطیل شكل مجزایی است كه در اضلاع شمالی جنوبی و غربی آن در امتداد دیوار، طاق نماهایی در ارتفاع پایین تر ایجاد شده است.

در جلوی این بخش از بنا حوض بزرگ دیگری وجود دارد، ورود به این بخش از بنا نیز در ضلع شمالی حیاط و از میان طاق نماها امكان پذیر است. بنای باعظمت عمارت موسی خانی از جمله بناهای دوران قاجار است كه توسط موسی خان پسر شیخ الله ساخته شده است. شاید بتوان یكی از دلایل اهمیت بنای زیبای موسی خانی را تزئینات آن دانست كه به صورت گچبری و سیم در بخشهای مختلف نمای ساختمان اجرا شده اند.

از مهمترین تزئینات گچبری اجرا شده در این بنا می توان به نقوش حیوانی (كبوتر) ، نقوش گیاهی (سرو، گل و بوته) و نقوش هندسی (شمشه و قاب بندی) اشاره كرد. این عمارت سال ۱۳۷۲توسط فرمانداری و برنامه پیشنهادی و نظارت میراث فرهنگی مورد مرمت قرار گرفت. طی این اقدام عملیات پی چینی، كف سازی، آجركاری، برق كشی و مرمت تزئینات انجام شد و در حال حاضر عملیات محوطه سازی در حیاط اصلی آن در دست اقدام است. 

    عكس از فتو بلاگ شهربابك

ايوب نام كوهي است با ارتفاع ‪ ۳۳۰۸‬متر كه در جنوب شرقي شهر دهج شهربابك در استان كرمان واقع شده است.

اين كوه جزو رشته كوههاي مركزي ايران مي‌باشد و ساختار آن از نوع داسيت - اندزيت مربوط به عهد پليو پليستوسن از دوره‌هاي زمين شناسي مي‌باشد.

در قسمتي از اين كوه غاري واقع شده كه به غار ايوب شهرت دارد و زيارتگاه بسياري از مردم از نقاط مختلف كشور است.

.

دهكده صخره اي ميمند:  ميمند در۳۸ كيلومتري شهرستان شهربابك در استان كرمان قرار دارد . این روستا هزاره هاي پيش توسط ساكنان آن در دل كوه حفر شده است. ساكنان اين روستاي تاريخي هنوز با وجود گذشت چند هزار سال از ساخت آن در درون خانه هایی زندگي مي كنند كه پنجره و دودكش ندارد ساكنان اين روستا داراي آداب و رسوم خاص هستند و در زبان و گويش آنها هنوز كلمات پهلوي ساساني ديده مي شود. اين روستا در منطقه ويژه از نظر طبيعي جاي گرفته است.  استکوچيرو ماتسورا مدير کل يونسکو: اهميت منظر فرهنگي روستاي تاريخي ميمند به خاطر آثار تاريخي دست نخورده در طول تاريخ است .

اين روستا هفتمين منظر فرهنگي_طبيعي و تاريخي جهان است كه جايزه مركوري را دريافت كرده است

اين روستا نه تنها يك ميراث چند هزارساله را در خودش حفظ كرده است بلكه مجموعه اي از همزيستي بين طبيعت، معماري، سنت، تاريخ، فرهنگ و نحوه زيست مردم را به لحاظ ميراث تاريخي و فرهنگي درخودش به يادگار گذاشته است.

ميمند:  داراي  400 خانه و بيش از 2000 اتاق است. هر كيچه يا كوچه 17 اتاق دارد. بقاياي آتشكده در آن ديده مي شود

اين بناي دستكند باستاني، بي‌گمان از نخستين سكونتگاه‌هاي بشري در ايران به شمار مي‌رود، دوراني كه هنوز ايرانيان مهرپرست بودند و كوهها را مقدس مي‌شمردند، اعتقادي كه بعدها نيز جلوه تاريخي و مذهبي داشت و همانگونه كه حضرت موسي(ع) در كوه طور به عبادت و عبوديت مي‌پرداخت و پيامبرگرامي اسلام نيز در غار و كوه حرا به پيامبري مبعوث گرديد. به هر تقدير چند هزار سال پيش از اين، انسانهايي با تيشه عشق و همت و حميت و با اراده و عزمي‌راسخ، فرهادگونه دل سنگ‌ها را شكافتند و يادگاري را به جا گذاشتند كه امروزه پس از گذشت ساليان همچنان نماد عزم و اراده و اقتدار اجداد ايراني به‌شمار مي‌رود. هنوز كسي واقف نيست كه اين مجموعه به دست چه كساني بوجود آمده و انگيزه اين مردمان از احداث چنين بناهايي چه بوده، اما انگيزه مردمان آن زمان بسيار مورد اهميت قرار دارد، چون در آن زمان و با آن وسايل ابتدايي، آفرينش چنين مجموعة با عظمتي با معماري بي‌نظير فابل تحسين است. عده‌اي از محققين نيز معتقدند كه مهرپرستان از غارهايي كه با دست در دل‌كوه كنده‌اند فقط براي عبادت و دفن مردگان استفاده مي‌كردند و بعد از مدتي بنا به اضطرار ناشي از‌آب و هوا و يا هر عامل محيطي مؤثر ديگري، اين غارها را براي سكونت برگزيده‌اند. آئين مهرپرستي قبل از ظهور آئين‌زرتشت در ايران رواج داشته و تا مدتها پس از ظهور وي نيز ادامه داشته‌است. ميمند به دليل استحكام دفاعي در طول تاريخ كمتر دستخوش تحولات كالبدي و اجتماعي شده است و بيشترين تغيير در آن مربوط به چند دهة اخير مي‌باشد. اين تمدن در ابتدا برگرفته از آئين‌مهرپرستي و بعد از آن آئين‌زرتشت بوده‌است. در زمان ساسانيان شهربابك به عنوان زادگاه بابك سرسلسلة ساساني مورد توجه خاص آنها بوده‌است.

ايوب نام غاري است كه نقش زيارتگاهي دارد و دركوهي به همين نام  درجنوب شهر دهج واقع شده است .اين غار از اواخر فصل بهار كه هوابه تدريج گرم مي شودتا پايان تابستان كه هوا به تريج خنك مي شود با عظمت وشكوه خاص خود پذيراي دوستداران طبيعت ومشتاقان خود ازشهرها وروستاهاي همجوار خود براي تقريح وزيارت مي شود .همين نكته باعث شده تا درمحيط طبيعي وفرهنگي واقتصادي شهر دهج وآباديهاي تابع آن اثرات مثبت ومنفي زيادي داشته باشد.

هرساله تعداد زيادي ازمردم شهرهاي اطراف نظيرانار،شهربابك ، رفسنجان ، كرمان ، سيرجان ، يزد ، مهريز،هرات، مروست ، خبر،جوزم وديگر مناطق بنا به اعتقادشان براي زيارت اين غاردر اين فصل به اين منطقه مسافرت مي كنند.اعتقاد براين است كه حضرت ايوب مد تي دراينجازندگي نموده كه امروزه اثرآن به صورت رد پاي آن حضرت برسينه صخره اي غار برجاي مانده است.

كوه ايوب كه غار ايوب درآن قراردارد در جنوبشرقي شهر دهج با ارتفاع حدود 3200 متر در منطقه كوهستاني دهج كه جزو كوههاي رشته مركزي ايران است قرار دارد.ساختارسنگ شناسي اين كوه از نوع داسيت - آندزيت مربوط به عهد پليو - پليستوسن ازدوره هاي زمين شناسي است .اين نوع از جنس سنگها بيانگر آذرين بودن آنها است .

مشخصات غار ايوب

دهانه بسياربزرگ غار درنيمه هاي كوه درارتفاعي بالا قرار دارد .درگوشه اي از ديواره شرقي واز سقف شريان باريكي از آب سال هاي سال دست نوازشش را بر سينه سخت سنگ سائيده واز آن صخره اي لعل با ظرافتي بي نظير بوجود آورده است .درپاي اين ديواره حوضچه اي كوچك قرار دارد كه اين آب درآن جمع مي گردد .آبي بس خنك وگورا به خصوص براي تشنگاني كه خسته ازكوه پيمايي به اين مكان مي رسند .با نوشيدن جرعه اي از اين آب خستگي راه را از تن بيرون مي نمايند.

كمي بالاتردرسمت حوضچه  جايگاهي هموار وصافي قرار دارد كه درمركز آن چاله كوچك هاونگ مانندي وجود دارد به  نام  هاونگ آرزو معروف است .اعتقاد براين است كه اگر آرزومندي  نيت نموده وقطعه اي سنگ را در داخل آن پرتاب نمايد، اگر سنگ بعد از برخورد مستقيم به بالا وخارج از هاونگ پرتاب شد ، آرزوي نيت شده برآورده خواهد شد.

درسمت جنوب غربي غار دردل ديواره نازكي ازصخره سوراخي دايره مانند با قطر كمي وجود دارد كه به سوراخ حلال وحرام مشهور است .مشهوراست  كه فقط حلال زاده ها مي توانند از آن عبور كنند. بدين گونه كه شخص با سر وبه صورت خوابيده سعي مي كند از آن عبور كند  .

دربين دومكان فوق (حوضچه و سوراخ حلال وحرام) جايگاههايي براي نشستن واستراحت زائرين خسته است كه  منزلگاه ناميده مي شود .دراين مكانها محل استراحت ، نماز گذاردن ،  نهار وشام خوردن است .البته در زمانهاي نه چندان دور بيشتر براي اتراق شبانه استفاده مي شد ولي امروزه اين كاركرد منزل گاه رو به تضعيف است .امروزه بيشتر براي استراحت كوتاه مدت وعبادات استفاده مي شود .

حدود 150 متر بالاتر از منزلگاه زيارتگاه وجايگاه بچه مهتابي ها قراردارد.درمحل زيارتگاه محلي گودشده شبيه به ردپاي انساني با فيزيك بدني قوي وجود دارد كه آن را منتسب به حضرت ايوب مي كنند .به واقع عامل جذب معتقدين به اين همين مكان است. براي رسيدن به جايگاه زيارت نردبان نصب شده كه زائر از آن بالا مي رود وزيارت مي نمايد .در مقابل آن جايگاهي براي نماز گذاردن است كه 2يا 3 نفر همزمان مي توانند در آن  نماز بگذارند .درارتفاعي پائين تر ازاين جايگاه درسمت  راست (غرب آن )  محلي است كه گفته مي شود شبهاي جمعه تعدادي كودك كه به بچه مهتابي معروفند قران مي خوانند وافراد معتقد مي توانند بشنوند.

با تشکر از وبلاگ بچه های سال سوم کامپیوتر http://mrp-dahaj.blogfa.com/post-4.aspx

 ادامه مطلب فراموش نشود