کرمان _ بي شک پس از دو چالش "تغيير اقليم" و "کمبود آب شيرين"، سومين چالش مهم پيش روي جامعه جهاني که در قرن اخير پديده آمده ، مساله "بيابان زايي" است

کنوانسيون مقابله با بيابان زايي ملل متحد با هدف تدوين ارايه معقول شيوه مديريت و بهره برداري از منابع توليد در مناطق خشک ، نيمه خشک و نيمه مرطوب از جمله تلاش هاي قابل توجه جامعه جهاني در قرن بيستم مي باشد.
به اين منظور و با هدف توجه بيشتر به مسايل بيابان زايي، 17 ژوئن (27 خرداد ماه) هر سال به عنوان روز جهاني بيابان زدايي نامگذاري شده است.
کشور ما به دليل قرار داشتن بر روي کمربند خشک جغرافيايي، به شدت تحت تاثير آثار مخرب اين پديده قرار گرفته و استان کرمان نيز با داشتن 6/17 درصد از سطح بيابان هاي کشور و وجود بيش از يک هزار کيلومتر مرز مشترک با دو کوير "لوت" و "زنگي احمد"، استاني خشک و بياباني شناخته شده است.
نزولات اندک جوي، فقر پوشش گياهي، تبخير زياد و محدوديت منابع آبي را مي توان از عوامل ديگر کويري و خشک بودن اين استان برشمرد.
از 2/18 ميليون هکتار وسعت استان کرمان حدود 3/6 ميليون هکتار آن را بيابان تشکيل داده که از اين ميزان 3/3 ميليون هکتار آن را اراضي کويري و بياباني و 3 ميليون هکتار آن را شن زارهاي فعال و نيمه فعال تشکيل مي دهند.
وقوع پياپي خشکسالي، افزايش شدت فرسايش بادي به دليل فقدان پوشش گياهي و نيز وجود مناطق تحت تاثير فرسايش بادي باعث ايجاد بحران شديد در روستاها، اراضي زراعي و باغي قنوات و بخش کشاورزي استان شده است.
مديرکل منابع طبيعي استان کرمان در اين رابطه به ايرنا گفت: 2/4 ميليون هکتار از اراضي بياباني اين استان تحت تاثير شديد فرسايش بادي قرار دارد که در بالاترين درجه آسيب پذيري هستند.
"محمد علي اسدي" تاکيد کرد: براساس مطالعات سال 81 کانون هاي بحراني فرسايش بادي، تاکنون 16 کانون با مساحت 676 هزار و 234 هکتار در سطح استان کرمان مورد شناسايي قرار گرفته اند.
به گفته وي، هم اکنون 183 هزار و 800 هکتار از اراضي کشاورزي، 477 کيلومتر محورهاي مواصلاتي با جمعيت روستايي 60 هزار نفري استان در مرکز اين کانون هاي بحراني قرار دارند.
وي ميزان خسارت وارده به اين مناطق را سالانه 166 ميليارد ريال برآورد کرد و ادامه داد: کشاورزي برخي مناطق از جمله نرماشير بم، تکاب شهداد، جازموريان، حومه شهر کرمان و رفسنجان تحت تاثير فرسايش بادي قرار گرفته اند.
وي مهاجرت به شهر، تبديل نيروي مولد به مصرف کننده و بروز مشکلات پيچيده اقتصادي و اجتماعي را از مشکلات پديده بيابان زايي اين استان عنوان کرد.
مديرکل منابع طبيعي استان کرمان همچنين تخريب منابع گياهي، برداشت بي رويه از آب هاي زير زميني و تخريب منابع اراضي و خاکي را از عوامل مهم بيابان زايي در استان کرمان برشمرد و گفت: 49 درصد عوامل افزايش بيابان در استان مربوط به چراي دام است.
اسدي ادامه داد: تخريب پوشش گياهي منطقه به دليل چراي مفرط دام، عدم تناسب و تعادل دام و مرتع، بوته کني و قطع درختان به دليل عدم دسترسي مناسب به منابع فسيلي، مديريت غلط و عدم تناسب الگوهاي زراعي با شرايط منطقه صورت مي گيرد.
وي 29 درصد عامل موثر در بيابان زايي را برداشت بي رويه آب عنوان کرد و افزود: 22 درصد عامل افزايش بيابان در استان کرمان نيز مربوط به تخريب منابع اراضي و خاک است.
اسدي مقابله با بيابان زايي را مقابله با تشديد فقر در جامعه دانست و گفت: مقابله با بيابان زايي بايد توام با فقر زدايي باشد.
وي اضافه کرد: در راستاي برنامه هاي دولت و اجراي طرح هاي محروميت زدايي در مناطق محروم ، طرح بيابان زدايي با تاکيد بر مناطق محروم استان کرمان در حال انجام است.
به گفته وي ، اين طرح با تاکيد بر مناطق بحراني استان مانند "جازموريان کهنوج"،"نرماشير بم" و"شهداد کرمان" اجرا مي شود.
وي کنترل فرآيندهاي بيابان زايي و جلوگيري از تشديد مشکلات موجود،کنترل فرآيندهاي فرسايش بادي، افزايش بهره وري کمي و کيفي از باغات، ايجاد بستر مناسب براي توسعه سرمايه گذاري ها، ايجاد اشتغال، رفع فقر و محروميت ها را از اهداف برگزاري طرح هاي محروميت زدايي با تاکيد بر مناطق بيابان زا عنوان کرد.
مديرکل منابع طبيعي استان کرمان تصريح کرد:هجوم ماسه هاي روان و پيشروي بيابان به مجاورت شهر ها و روستاها فعاليت هاي کشاورزي، دامداري و صنعتي را به مخاطره انداخته و باعث بروز اختلاف قابل ملاحظه اي در توسعه اقتصادي، اجتماعي و سياسي کانون هاي جمعيتي استان شده است.
وي اضافه کرد: به اين دليل از زمان آغاز فعاليت هاي بيابان زدايي، عمليات تثبيت شن هاي روان در اطراف مراکز جمعيتي به اجرا در آمده است.
اسدي تاکيد کرد: اجراي عمليات فيزيکو شيميايي (مالچپاشي)، کنترل هرز آب، نهال کاري، توليد نهال، باد شکن بيولوژيک و ساماندهي و مديريت چراي دام از مهمترين عمليات هاي بيابان زدايي در استان کرمان است.
وي به گستردگي و تنوع شرايط اقليمي استان کرمان هم اشاره کرد و افزود: در اين شرايط متنوع رويشگاه هاي مختلف گياهي وجود دارد که هرکدام جنبه مديريتي مخصوص به خود را مي طلبد.
مدير کل منابع طبيعي استان کرمان تاکيد کرد: استفاده از طرح هاي مطالعاتي و استناد به مفاد آن در موفقيت طرح هاي مبارزه با بيابان زدايي موثر مي باشد.ک/4

نوشته شده در چهارشنبه دهم تیر 1388ساعت توسط m_ali| |